Toch is het een eerlijke vraag. Na de aanslagen van 22 maart 2016 in Zaventem en Maalbeek denken veel Vlamingen bij “islam” aan angst. Daarom leggen we hier rustig uit wat de bronnen zeggen. Ook over de verzen die critici vaak aanhalen.
Eén leven is zoveel waard als de hele mensheid
De bekendste tekst hierover staat in soera 5, vers 32. God herinnert daar aan een regel die Hij al aan de Israëlieten gaf: wie één mens doodt, is als iemand die de hele mensheid doodt. En wie één leven redt, is als iemand die alle mensen laat leven.
Koran 5:32
مِنْ أَجْلِ ذَٰلِكَ كَتَبْنَا عَلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ بَعْدَ ذَٰلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ ﴿٣٢﴾
Derhalve hebben Wij aan de Israëlieten voorgeschreven dat wie iemand doodt, anders dan voor doodslag of wegens verderf zaaien op de aarde, is alsof hij de mensen gezamenlijk heeft gedood en dat wie iemand laat leven is alsof hij de mensen gezamenlijk heeft laten leven. Onze gezanten zijn tot hen met de duidelijke bewijzen gekomen, maar velen van hen waren daarna op de aarde toch onmatig.
Moslims lezen dit als een algemeen principe: elk mensenleven is heilig. Het vers noemt ook uitzonderingen, zoals een straf voor doodslag. Maar zo’n straf is een zaak voor een rechter, na een eerlijk proces. Nooit voor iemand die op eigen houtje beslist wie mag leven.
De Koran verbiedt ook dat mensen elkaar doden. Volgens de geleerden valt jezelf doden daar ook onder. Een zelfmoordaanslag combineert dus twee zware zonden.
Koran 4:29
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ ۚ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا ﴿٢٩﴾
Jullie die geloven! Verteert niet onderling elkaars bezittingen door bedrog, behalve als het om handel met wederzijdse instemming gaat, en doodt elkaar niet. God is voor jullie barmhartig.
Ook oorlog kent strenge regels
De islam is geen pacifistische godsdienst. Net als het internationaal recht erkent hij dat een volk zich mag verdedigen. Maar ook dan gelden er grenzen. De Koran zegt dat je mag strijden tegen wie jou bestrijdt, maar dat je geen overtredingen mag begaan.
Koran 2:190
وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴿١٩٠﴾
En bestrijdt op Gods weg hen die jullie bestrijden, maar begaat geen overtredingen; God bemint de overtreders niet.
De Profeet (vzmh) zag na een veldslag eens een gedode vrouw liggen. Hij verbood toen uitdrukkelijk om vrouwen en kinderen te doden (Sahih al-Boechari 3015). De eerste kalief, Aboe Bakr, droeg zijn leger op om ook ouderen te sparen, geen fruitbomen om te hakken en geen bewoonde plaatsen te vernielen (Muwatta Malik 21:10).
Twee dingen zijn daarbij belangrijk:
- Alleen een wettig gezag beslist over oorlog. Een groepje mensen kan niet zelf “jihad” uitroepen.
- Een afspraak is een afspraak. Moslims in België leven hier in vrede en volgens de wet. De Koran vraagt om je beloftes na te komen. Wie hier een aanslag pleegt, breekt dat vertrouwen.
Koran 17:34
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۚ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا ﴿٣٤﴾
En jullie mogen niet aan het bezit van de wees komen, tenzij dat op de beste manier gebeurt, totdat hij volgroeid is. En komt de verbintenis na. Over de verbintenis wordt verantwoording afgelegd.
En de verzen die critici aanhalen?
Op sociale media gaat vaak een stukje van soera 9, vers 5 rond: “doodt de veelgodendienaars waar jullie hen ook aantreffen.” Wie het hele hoofdstuk leest, ziet iets anders:
- Het gaat over een concrete situatie in Arabië in de 7e eeuw: stammen die een vredesverdrag hadden gebroken en de moslims als eersten hadden aangevallen (9:13).
- Kort ervoor staat een uitzondering voor wie het verdrag wél respecteerde (9:4).
- Het vers meteen erna zegt: als iemand van hen om bescherming vraagt, geef hem die, laat hem Gods woord horen en breng hem daarna naar een plaats waar hij veilig is.
Koran 9:6
وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٦﴾
En als een van de veelgodendienaars bij jou bescherming zoekt, geef hem dan bescherming totdat hij het woord van God hoort en laat hem daarna een plaats bereiken waar hij veilig is. Dat is omdat zij mensen zijn die niet weten.
Een bevel om alle niet-moslims aan te vallen is het dus niet. Terreurgroepen knippen zulke verzen uit hun context. Dat is precies wat islamitische geleerden hen verwijten.
Wat zeggen moslimgeleerden over IS?
In 2014 schreven meer dan 120 islamitische geleerden uit de hele wereld een open brief aan de leider van IS. Onder hen was de grootmoefti van Egypte. Ze weerlegden de ideeën van IS punt voor punt: het doden van onschuldigen, het doden van journalisten en hulpverleners, het uitroepen van een eigen “kalifaat”. Hun besluit: wat IS doet, gaat in tegen de islam.
Dichtbij huis: Loubna
Op 22 maart 2016 zat Loubna Lafquiri in de metro naar haar werk. Ze was 34, leerkracht lichamelijke opvoeding en mama van drie jongens. Ze kwam om bij de bomaanslag in station Maalbeek, opgeëist door IS. In Molenbeek draagt een plein vandaag haar naam.
Haar man, Mohamed El Bachiri, antwoordde niet met haat. Hij schreef een boek over wat hij “een jihad van liefde” noemt.
Terreur treft iedereen. Ook moslims. Ook hier.
Wat neem je hieruit mee?
De islam vraagt van moslims dat ze het leven beschermen, hun beloftes nakomen en rechtvaardig zijn, ook tegenover wie anders gelooft. Wie in naam van de islam onschuldigen doodt, gaat in tegen alles waar de islam voor staat.
Lees verder
- Koran: 5:32, 4:29, 2:190, 9:1-13, 17:34
- Sahih al-Boechari 3015: verbod om vrouwen en kinderen te doden (Engels)
- Muwatta Malik 21:10: de instructies van Aboe Bakr (Engels)
- Dar al-Ifta, Egypte: open brief van geleerden aan IS (2014) (Engels)
- Yaqeen Institute: Is Islam a Violent Religion? Debunking the Myth (Engels)
- Brussels Times: herdenking van Loubna Lafquiri (Engels)