Waarom geven sommige moslims geen hand?

Een moment dat soms wringt

Een sollicitatiegesprek, een oudercontact, een diploma-uitreiking. Iemand steekt een hand uit, en de moslim tegenover hem legt zijn hand op zijn hart in plaats van de hand te schudden. Voor wie het niet kent, voelt dat als een afwijzing. Voor de moslim is het precies het omgekeerde.

Wat de islam zegt

De islam vraagt mannen en vrouwen om bescheiden met elkaar om te gaan. De Koran begint daarbij bij de mannen:

De Profeet (vzmh) zelf gaf vrouwen die trouw aan hem beloofden geen hand. Aïsha, zijn vrouw, vertelde: “Nee, bij God, zijn hand heeft nooit de hand van een vrouw aangeraakt. Hij nam hun belofte alleen met woorden af.” (Sahih al-Boechari 7214) Ze bedoelde: vrouwen met wie hij niet getrouwd of verwant was.

Op basis daarvan zeggen de meeste geleerden van de vier soennitische rechtsscholen dat een man en een vrouw die niet getrouwd of nauw verwant zijn, elkaar niet aanraken. Ook niet met een handdruk. Nauw verwant betekent hier: familie met wie je nooit mag trouwen, zoals je ouders, kinderen, broers en zussen.

Het gaat niet over jou

Een moslim die geen hand geeft, zegt daarmee niets over jou. Hij vindt je niet onrein, en hij kijkt niet op je neer. Hij houdt zich aan een regel die hij ook tegenover zijn eigen nichten, buurvrouwen en collega’s volgt.

Het werkt in beide richtingen. Een moslimvrouw geeft ook een man geen hand. En het is geen regel die alleen de islam kent. Ook veel orthodoxe joden raken iemand van het andere geslacht buiten de familie niet aan.

Respect tonen, op een andere manier

Wie geen hand geeft, moet daarom niet koud of afwijzend zijn. Integendeel. De Profeet (vzmh) was bekend om zijn glimlach en zijn warme groet. Een moslim die geen hand geeft, kan:

• vriendelijk groeten, met een glimlach en oogcontact;
• zijn hand op zijn hart leggen, een gebaar dat in veel culturen respect betekent;
• kort uitleggen waarom, zonder preek: “Ik geef uit geloofsovertuiging geen hand aan vrouwen, maar ik ben blij u te ontmoeten.”

Een goede tip voor moslims: wees de ander voor. Leg je hand op je hart vóór iemand zijn hand uitsteekt. Dan voelt niemand zich afgewezen.

Voor wie met moslims werkt

Ben je werkgever, leerkracht of hulpverlener? Een paar tips:

• Zie het niet als een test van integratie. Je kan iemand perfect respecteren zonder hem aan te raken.
• Vraag het gerust, zonder verwijt. De meeste moslims leggen het graag uit.
• Laat ruimte voor een andere groet. Een knik en een glimlach werken voor iedereen.

Wat moslims ook weten

Er is een groot verschil tussen iemand bewust aanraken en een toevallige aanraking in een volle tram of bij een dokter. Een arts of verpleegkundige die een patiënt moet onderzoeken, mag dat. Het gaat om bescheidenheid, niet om angst voor elk contact.

Een uitnodiging

Achter een kleine regel als deze zit een grotere vraag: hoe gaan mannen en vrouwen met respect met elkaar om? De islam heeft daar een eigen, doordacht antwoord op. Lees ook Is de hoofddoek dwang?