Zijn vrouwen minderwaardig in de islam?

Veel Vlamingen denken bij moslimvrouwen aan onderdrukking. Soms zien ze ook echt onrecht, in sommige landen of families. Daarom is het belangrijk om het verschil te kennen tussen wat de islam zegt en wat mensen ervan maken.

Gelijk voor God

De Koran vertelt dat alle mannen en vrouwen voortkomen uit één wezen (4:1). En hij is duidelijk over de beloning: God laat het goede werk van niemand verloren gaan, “of het nu een man is of een vrouw; jullie horen bij elkaar” (3:195).

De Profeet (vzmh) zei het kort: “Vrouwen zijn de wederhelften van mannen.” (Soenan Abi Dawoed 236)

Rechten die al veertien eeuwen bestaan

In de 7e eeuw kreeg de vrouw in de islam rechten die in Europa pas veel later kwamen:

• Eigen bezit en inkomen. Wat een vrouw verdient of erft, is van haar (4:32).
• Erfenis. Vrouwen erven, als dochter, moeder en echtgenote (4:7).
• Een bruidsgeschenk dat alleen van haar is (4:4).
• Toestemming bij het huwelijk. Een vrouw mag niet uitgehuwelijkt worden zonder haar instemming (Sahih al-Boechari 5136). Toen een vrouw, Khansa, tegen haar wil was uitgehuwelijkt, verklaarde de Profeet (vzmh) dat huwelijk ongeldig (Sahih al-Boechari 5138).
• Onderwijs. De vrouwen van Medina vroegen de Profeet (vzmh) om een eigen lesdag, en die kregen ze (Sahih al-Boechari 101).

Denk ook aan Khadija, de eerste vrouw van de Profeet (vzmh). Zij was een succesvolle zakenvrouw, en de eerste mens die in zijn boodschap geloofde. Of aan Aïsha, een van de grootste geleerden uit de vroege islam. Zowel mannen als vrouwen kwamen bij haar leren.

Hoe de Profeet (vzmh) met vrouwen omging

• De Profeet (vzmh) zei: “De gelovigen met het meest volmaakte geloof zijn zij met het beste karakter. En de besten onder jullie zijn zij die het best zijn voor hun vrouwen.” (Jami’ at-Tirmidhi 1162)
• Toen iemand vroeg wie het meest recht had op zijn goede zorg, zei de Profeet (vzmh) drie keer: “Je moeder.” Pas daarna: “Je vader.” (Sahih al-Boechari 5971)
• Thuis hielp hij in het huishouden (Sahih al-Boechari 676).
• Aïsha vertelde dat hij nooit een vrouw of een bediende heeft geslagen (Sahih Moslim 2328).

De moeilijke vragen

Krijgt een dochter maar de helft van de erfenis? In sommige gevallen krijgt een zoon het dubbele van een dochter (4:11). De reden: in de islam moet de man voor het hele gezin zorgen, terwijl het geld van de vrouw helemaal van haar blijft. In andere gevallen erven vrouwen evenveel als mannen, of zelfs meer.

Mag een man zijn vrouw slaan? Critici halen vaak soera 4, vers 34 aan. Dat vers gaat over een ernstige crisis in een huwelijk en noemt een laatste stap, die de geleerden altijd sterk hebben beperkt. Ibn Abbas, een van de eerste Koranuitleggers, zei dat het hoogstens om een symbolisch gebaar ging, met iets als een tandenstokje. De Profeet (vzmh) zelf sloeg nooit, en hij zei: “Sla de dienaressen van God niet.” (Soenan Abi Dawoed 2146) Geweld dat pijn doet of vernedert, is in de islam verboden.

Cultuur is niet hetzelfde als geloof

Gedwongen huwelijken, eergeweld, meisjes die niet mogen studeren: het gebeurt, ook in moslimfamilies. Maar het komt uit cultuur en macht, niet uit de Koran. Wie zulke dingen doet in naam van de islam, gaat in tegen het voorbeeld van de Profeet (vzmh).